3 Haziran 2026 T24 Haber Merkezi – Sıfır atık konusunda öncü ülke olan Türkiye, Avrupa Birliği ülkelerinin plastik atık ihracatında en büyük alıcı konumuna yükseldi. Greenpeace Türkiye, bu hafta sonu gerçekleştirilecek Sıfır Atık Forumu öncesinde yayımladığı yeni politika bilgi notuyla Türkiye’nin Sıfır Atık politikasının ardındaki çelişkileri gün yüzüne çıkardı. “Söylemin Ardındaki Gerçek: Türkiye’nin Sıfır Atık Politikasının Görünmeyen Yüzü” başlıklı bu rapor, COP31 sürecinde Türkiye’nin Sıfır Atık konusunu nasıl ele aldığını derinlemesine analiz etti.
Raporda, Türkiye’nin Sıfır Atık söylemi ile uygulamada yaşanan gerçeklik arasındaki büyük farklar belirtiliyor. Bu çelişkileri ortadan kaldırmak için Greenpeace Türkiye, “Gerçek Sıfır Atık” kampanyasını başlatarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Türkiye’nin COP31 müzakere heyeti ile çeşitli taleplerde bulundu:
– Yeni petrokimya yatırımlarının derhal durdurulması ve sektörde bir moratoryum ilan edilmesi.
– Plastik üretimini kaynağında azaltmaya yönelik bağlayıcı hedeflerin ulusal iklim değişikliği eylem planlarına dahil edilmesi.
– BM Küresel Plastik Anlaşması müzakerelerinde, plastik üretimine sıkı sınırlamalar getirilmesi gerektiği konusunda bir tavır benimsenmesi.
Geri dönüşüm oranlarına dair yanıltıcı veriler Türkiye’nin Sıfır Atık hedefinin eleştirilmesine neden oldu. Küresel ölçekte plastik geri dönüşüm oranı yalnızca yüzde 9 seviyelerinde kalırken, yıllık 400 milyon tonun üzerindeki plastik üretimine karşı bu oran oldukça yetersiz. Kaynağında üretimi sınırlamayan bir atık yönetimi, basit bir musluğun altına kova tutmaya benziyor.
Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, yayımlanan bilgi notunun bir eleştiriden ziyade, Türkiye’ye yönelik bir liderlik çağrısı olduğunu ifade etti. Türkiye’nin, kasım ayında Antalya’da yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi (COP31) sırasında Sıfır Atık konusunu somut politikalarla destekleme fırsatını yakaladığını belirtti.
Butan, Türkiye’nin 2025’te Avrupa Birliği’nin plastik atıklarının en büyük alıcısı olmasının yanı sıra, ülkenin denizlerinin ve kıyılarının mikroplastiklerle kirlenmesine neden olduğunu söyledi. “Söylem ile uygulamadaki gerçeklik arasındaki bu fark, bir politika tercihi ve yapısal bir sorunu işaret ediyor. Önemli bir politika değişikliği için şimdi bir fırsat var,” diyen Butan, Sıfır Atık hedefinin yalnızca geri dönüşümle değil, plastik üretimini kaynakta azaltmakla başarılacağını vurguladı.
“Söylemin Ardındaki Gerçek: Türkiye’nin Sıfır Atık Politikasının Görünmeyen Yüzü” başlıklı raporun tamamını inceleyerek, Türkiye’nin Sıfır Atık hedefi üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilirsiniz.
