İran Hükümeti, Ekonomik Krizle Mücadele İçin Yeni Yardım Paketi Açıkladı

İran’da derinleşen ekonomik kriz ve artan enflasyon, hükümeti protestolarla karşı karşıya bıraktı. Bu nedenle Pazartesi günü, hükümet yeni bir sosyal yardım paketini duyurdu. Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, vatandaşlara aylık yaklaşık 7 dolar (yaklaşık 1 milyon Tümen) ödeme yapılacağını açıkladı.

Sözcü Muhacerani, planın amacını “hanelerin alım gücünü korumak, enflasyonu kontrol altına almak ve gıda güvenliğini sağlamak” olarak belirtti. Ancak ülkede asgari yaşam maliyetinin 200 doların üzerinde olduğu düşünülürse, bu yardımın ekonomik sıkıntıları önemli ölçüde hafifleteceği beklenmiyor.

BİR KİLO ET VEYA BİRKAÇ KİLO PİRİNÇ

Çalışma Bakanı’nın verdiği bilgiye göre, 80 milyon İranlının büyük çoğunluğuna “kredi” şeklinde verilecek olan yardım, belirli ürünlerin alımında kullanılabilecek. 1 milyon Tümenlik (yaklaşık 7 dolar) yardım, İran’daki mevcut fiyatlarla yaklaşık 100 yumurta, bir kilogram kırmızı et ya da birkaç kilogram tavuk ya da pirinç alımını karşılayabiliyor.

İngiltere merkezli Bourse & Bazaar Vakfı’nın kurucusu Esfandyar Batmanghelidj, bu adımın en yoksul kesimi kısmen rahatlatabileceğini, ancak orta sınıf için büyük bir fark yaratmayacağını belirtti. Batmanghelidj, “Hükümetin sağladığı miktar, İran halkının üzerindeki baskıyı hafifletmeye yeterli değil” dedi.

SAVAŞ, KURAKLIK VE YAPTIRIMLAR EKONOMİYİ VURDU

Aralık ayında başlayan ve devam eden protestolar, ülkenin 31 eyaletinden 22’sinde görülmekte. Bu olaylar sırasında ekonomik taleplerden rejim karşıtlığına doğru sloganlar atılmakta, esnaf kepenk kapatmakta ve üniversite öğrencileri gösteriler düzenlemektedir.

İran ekonomisi, bir dizi felaketle sarsıldı:

• İsrail ile savaş: Haziran ayında İsrail ile yaşanan kısa bir savaş, ülkenin askeri ve nükleer tesislerine ciddi zararlar verdi.
• Çevre krizi: Ülke, son 60 yılın en kurak dönemini yaşamaktadır.
• BM yaptırımları: Avrupa ile nükleer anlaşmanın bitmesiyle Birleşmiş Milletler’in yaptırımları devreye girdi ve döviz krizini derinleştirdi. Enflasyon Aralık ayında yüzde 42’ye ulaştı.

TRUMP: TETİĞİ ÇEKMEYE HAZIRIZ

İran hükümeti içerideki krizle uğraşırken, ABD Başkanı Donald Trump’ın tehditleriyle karşı karşıya kaldı. Trump geçtiğimiz hafta, Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun yakalanması operasyonuna atıfta bulunarak, İranlı protestocuların öldürülmesi halinde ABD’nin müdahale edebileceğini belirtti.

Trump, “İran hükümetinin bu tür terör olaylarına karışması durumunda, her zaman tetiği çekmeye hazırız” ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Trump’ın açıklamalarını “psikolojik savaş” ve “İran’a baskı uygulama stratejisinin bir parçası” olarak nitelendirerek tepki gösterdi.

Hükümet, protestoları yatıştırmak için sadece güce başvurmakla kalmadı, aynı zamanda ekonomi politikalarında da değişikliğe gitti. Merkez Bankası başkanını değiştirerek ithalat sübvansiyonlarını kaldırma kararı alan yönetim, bu kaynakları direkt olarak halka dağıtmayı tercih etti. Ancak sokaktaki öfkenin bu adımlarla yatışıp yatışamayacağı belirsizliğini koruyor.